De ECB stapt over van een EU-brede stresstest naar scenario’s die door banken worden aangestuurd.

EuroWire , BRUSSEL , 19 maart 2026: De Europese Centrale Bank ( ECB ) heeft banken in de eurozone aangespoord hun paraatheid voor geopolitieke schokken te versterken. De ECB heeft banken gevraagd interne stresstests uit te voeren en concrete stappen te ondernemen om hun kapitaalpositie te beschermen tegen conflicten en handelsspanningen. Claudia Buch, voorzitter van de Raad van Toezicht van de ECB, zei in het Europees Parlement dat veerkracht niet als vanzelfsprekend mag worden beschouwd, zelfs niet wanneer banken solide kapitaalniveaus en een stabiele activakwaliteit rapporteren.

Buch zei dat toezichthouders willen dat banken geopolitieke risico's identificeren die het Common Equity Tier 1 (CET1)-kapitaal met minstens 300 basispunten zouden kunnen verlagen, en dat ze specificeren welke preventieve maatregelen ze zouden nemen om de impact te beperken. Deze aanpak is bedoeld om toezichthouders een duidelijker beeld te geven van hoe individuele instellingen hun eigen blootstelling aan geopolitieke dreigingen beoordelen en beheren, in plaats van alleen te vertrouwen op één gestandaardiseerd scenario.

Banken in de eurozone betreden een periode van "toenemende geopolitieke onzekerheid" vanuit een relatief sterke positie, aldus Buch. Ze noemde een geaggregeerde CET1-ratio van ongeveer 16% onder de belangrijkste instellingen en zei dat het aandeel niet-renderende leningen stabiel is gebleven op ongeveer 2%. Ze waarschuwde echter dat kwetsbaarheden blijven bestaan en duidelijker zichtbaar kunnen worden als geopolitieke en economische spanningen zich met vertraging doorvertalen naar kredietnemers en activaprijzen. Buch wees op blootstellingen aan commercieel vastgoed en kredietverlening aan kleine en middelgrote ondernemingen als risicogebieden die nauwlettende aandacht verdienen. Ze zei dat toezichthouders alert blijven op sectorspecifieke zwakheden die kunnen ontstaan, zelfs wanneer belangrijke indicatoren zoals kapitaalratio's en het niveau van niet-renderende leningen stabiel lijken.

De verschuiving in de focus van de ECB volgt op de EU-brede stresstest van vorig jaar, waarbij een gemeenschappelijk scenario van een economische neergang werd toegepast, gekoppeld aan geopolitieke spanningen en protectionistische maatregelen. Buch zei dat de nieuwe, door banken aangestuurde oefening is ontworpen om te laten zien hoe elke kredietverstrekker zijn eigen kwetsbaarheden en extreme risico's inschat, waardoor toezichthouders interne aannames, risico-identificatie en geplande risicobeperkende maatregelen tussen instellingen kunnen vergelijken.

Waarom de ECB in 2026 overstapt op door banken geleide scenario's.

Toezichthouders wezen ook op een andere zorg: dat banken onder druk zouden kunnen komen te staan om de kredietvoorwaarden te versoepelen naarmate de concurrentie toeneemt, terwijl de kredietverliezen relatief beperkt blijven. Buch zei dat toezichthouders de kredietverleningsnormen nauwkeuriger zullen onderzoeken om te bepalen of de leningsvoorwaarden nog steeds de onderliggende risico's weerspiegelen. Ze voegde eraan toe dat er geen duidelijk bewijs is van een wijdverspreide verslechtering, maar merkte op dat de beschikbare gegevens onvolledig zijn, waardoor het voor banken moeilijker is om hun kredietvoorwaarden te vergelijken met die van de bredere markt.

Naast strengere eisen ten aanzien van risico-identificatie en kredietverleningsdiscipline, zei Buch dat de ECB onderdelen van haar toezichtswerk stroomlijnt om zich meer te richten op materiële bedreigingen voor de weerbaarheid van de bank. Ze zei dat de aanvullende rapportageverplichtingen die jaarlijks worden verzameld als onderdeel van individuele bankbeoordelingen met ongeveer 20% zijn verminderd. Dit is onderdeel van een poging om de administratieve lasten waar mogelijk te verlichten, terwijl de belangrijkste risico's wel nauwlettend in de gaten worden gehouden.

Buch zei dat de ECB ook de toezichtprocessen standaardiseert, waaronder kapitaalbeslissingen, goedkeuringen van interne modellen, geschiktheidsbeoordelingen en inspecties ter plaatse. Het doel, zo zei ze, is om zaken met een lager risico sneller af te handelen en meer aandacht te besteden aan complexe situaties en mogelijk systeemproblemen die een intensievere toezichtsaanpak vereisen.

Beheer van concentratierisico's van derden en de cloud

Operationele veerkracht stond centraal in de boodschap van de ECB. Buch zei dat de solide winstgevendheid van banken hen de mogelijkheid biedt om te investeren in informatietechnologie, digitalisering en controlemechanismen, juist nu de sector vaker te maken krijgt met cyberaanvallen, een breder gebruik van kunstmatige intelligentie en een grotere afhankelijkheid van uitbestede kritieke diensten. Ze betoogde dat het versterken van de operationele capaciteiten steeds belangrijker wordt voor het behoud van veerkracht, concurrentievermogen en klantvertrouwen.

Buch herhaalde dat de volledige implementatie van Basel III een beleidsprioriteit moet blijven en riep opnieuw op tot een diepere Europese marktintegratie. Ze herhaalde ook haar al langer bestaande pleidooi voor vooruitgang op het gebied van een gemeenschappelijk kader voor depositobescherming en voor een sterkere liquiditeitsgarantie voor banken in resolutie, en positioneerde deze maatregelen als onderdeel van een bredere inspanning om de stabiliteit van het bankenstelsel te versterken.

De boodschap van de ECB aan de kredietverstrekkers was dat de huidige buffers tijd en ruimte bieden, maar geen immuniteit. Nu de geopolitieke onzekerheid toeneemt, willen toezichthouders dat banken hun weerbaarheid directer testen, hun interne paraatheid versterken en ervoor zorgen dat de kapitaal-, underwriting- en operationele waarborgen afgestemd blijven op een volatieler risicolandschap.